‘Ja,’ zei ik. ‘Dat heb ik net gedaan.’
Ze draaide zich naar me toe en voor het eerst zag ik iets in haar ogen wat ik niet had verwacht.
Angst.
‘Danny, hij is nog steeds je broer,’ fluisterde ze.
‘En je bent nog steeds mijn moeder,’ zei ik. ‘Alleen één van jullie behandelde de ander als een mens.’
Ze rilde.
Ik kreeg meteen spijt van deze impulsieve beslissing, maar ik heb hem niet teruggedraaid.
We hebben samen het huis bezichtigd. Het rook er naar oud bier, goedkope eau de cologne en iets dat verbrand was. Er zaten vlekken op het tapijt, een deuk in de gipsplaat bij de trap en een kapotte lamp in de hoek van de woonkamer.
‘Hij zei dat hij het zou terugbetalen,’ herhaalde ze. ‘Hij zei dat het tijdelijk was.’
Ik hoorde de toespraken die hij voor haar hield, de toespraken die zij verkoos te geloven, omdat het alternatief was te accepteren dat haar jongste zoon haar tot dienstmeid had gemaakt.
‘In welke kamer slaap je?’ vroeg ik.
Ze aarzelde.
‘Laat het me zien,’ zei ik.
Ze leidde me door de gang, langs de slaapkamer. De deur stond op een kier. Ik zag verkreukelde lakens, een stapel kleren op de vloer en een leeg bierblikje op het nachtkastje. Ze liep verder.
Haar kamer was zo groot als een inloopkast. Een smal bed. Een kleine ladekast. Een eenvoudige lamp.
“Het is tijdelijk,” zei ze snel. “Ik wilde hem geen zorgen maken. Hij heeft rugklachten, weet je. Een groot bed zou beter voor hem zijn.”
Ik sloot even mijn ogen.
‘Mam,’ zei ik. ‘Ga zitten.’
Ze zat op de rand van het bed, alsof ze elk moment kon verwachten dat iemand binnen zou komen en haar zou zeggen dat ze moest opstaan.
‘Hoe lang slaap je hier al?’ vroeg ik.
Ze balde haar vuisten op haar knieën.
‘Wacht even,’ mompelde ze. ‘Maakt het uit?’
Ja. Dat was belangrijker dan al het andere.
Die avond, na het boeken van een hotel en de eerste telefoontjes, kwam ik thuis met afhaalmaaltijden van haar favoriete restaurant. De tafel was plakkerig. Ik veegde hem zelf af voordat ik de bakjes opborg.
‘Je hoeft dit niet te doen,’ zei ze.
‘Ik weet het,’ antwoordde ik. ‘Maar ik doe het toch.’
We aten een tijdje in stilte. Ze prikte wat in haar eten. Ik dwong mezelf om langzaam te kauwen, in plaats van alles wat voor me lag naar binnen te werken alsof de tijd wegtikte.
‘Heb ik je teleurgesteld?’ vroeg ze plotseling.
Ik keek omhoog.
“Co?”
‘Als moeder,’ zei ze, ‘heb ik je in de steek gelaten? Heb ik hem in de steek gelaten?’
Ik legde mijn vork neer.
‘Je werkte dubbele diensten in het restaurant, maar toch kwam je thuis om me te helpen met mijn huiswerk,’ zei ik. ‘Je ging naar elke schoolvoorstelling, zelfs naar die waar ik alleen maar figurant in was, en je applaudisseerde alsof ik de ster was. Je spaarde geld in een koffieblik zodat ik me kon aanmelden bij universiteiten in andere staten. Je hebt me nooit in de steek gelaten.’
Ze slikte moeilijk.
‘En hem dan?’ mompelde ze.
Nate.
Ik zag hem nog steeds toen hij vijftien was – zijn haar te lang, zijn ogen wild – lachend van het dak in een sneeuwbank. Toen hij twintig was, dronken in een steegje, schreeuwend dat het leven oneerlijk was. Toen hij achtentwintig was, leunend tegen het aanrecht, bedelend.
‘Hij heeft zijn eigen keuze gemaakt,’ zei ik uiteindelijk.
‘Ik heb hem laten blijven,’ zei ze. ‘Ik had het je moeten vertellen. Ik wilde je geen zorgen maken. Ik dacht dat ik alles wel kon oplossen.’ Ze lachte zachtjes. ‘Moeders denken altijd dat ze alles kunnen oplossen.’
‘Je had niets hoeven repareren,’ antwoordde ik.
Die avond maakten we samen de keuken schoon. We brachten het vuilnis buiten. We zetten de ramen open. We begonnen het huis te renoveren, oppervlak voor oppervlak.
In de dagen die volgden, verliep de rechtszaak met een kilheid en onpersoonlijkheid die mijn pijn weerspiegelde. Mijn advocaat diende officieel een uitzettingsbevel in. Aanklachten wegens financiële uitbuiting en mishandeling van ouderen lagen klaar. De rechercheur verzamelde rapporten, een tijdlijn van de gebeurtenissen en foto’s.
‘We hebben een sterke zaak,’ zei mijn advocaat. ‘Als u wilt doorgaan.’
